ارتباط جدید چاقی و دیابت

 21  نوامبر 2013- فعالیت بیش از حد یک آنزیم به تنهایی سبب وخیم شدن دو نقص  اصلی در دیابت می شود: اختلال حساسیت  انسولین وتولید  بیش از حد گلوکز.

این تحقیق توسط دانشمندان مرکز پزشکی دانشگاه کلومبیا بروی موشها انجام  شد و یافته های آن امروز بصورت آنلاین درمجله ی Cell Metabolismمنتشر گردید. یافته های این تحقیق دانشمندان را برای ساخت داروهایی  که بتواند عملکرد این آنزیم را تصحیح کنند، امیدوار کرد.

محققین می گویند: دارویی که بتواند ازعملکرد آنزیم  MK2(MAP Kinas- activated protein Kinase2یا MAPKAP Kinase2)ممانعت کند می تواند با افزوده شدن به داروی متفورمین سبب کنترل بهتر بیماری ازطریق افزایش حساسیت  انسولین  و کنترل تولید گلوکز گردد. احتمال افزوده شدن ممانعت کننده ی این آنزیم  به  داروی متفورمین بیشتر از تولید و مصرف این دارو به تنهایی است.

پرفسور Stock  می گوید: سازگاری MK2با داروی متفورمین سبب می شود آنرا به یک هدف  دارویی بسیار هیجان آور تبدیل کند.

پرفسور Tabasمی گوید: یکی از داروهای اصلی کنترل دیابت متفورمین است که عملکرد  آن از طریق هدف قرار دادن هر دو مشکل فوق صورت می گیرد اما از آنجائیکه  متفورمین  معمولاً  کافی نیست ما نیاز داریم داروهایی به متفورمین بیافزاییم. همچنین گاهی بیماران قادر به تحمل مصرف متفورمین  نیستند بنابراین تجویز داروی دیگر برای این گروه از بیماران  ضروری است.

تحقیقات نشان داد که تجویز متفورمین به تنهایی برای یک موش دیابتی چاق موجب بهبود جزئی بیماری دیابت می شوداز سوی دیگر تجویز و مصرف ممانعت کننده ی آنزیمMK2بتنهایی نیز سبب بهبود جزئی دیابت دراین حیوانات  می شود. اما اگر این دو ماده  با هم استفاده شوند تأثیرات  آنها با هم جمع  می گردد  اگر چه عملکرد  متفورمین و ممانعت  کننده ی MK2از مسیرهای متفاوتی می باشد. قبل از این دانشمندان کشف کردند که آنزیم  MK2بروی گلوکز تأثیر دارد نتایج این تحقیق سال گذشته درمجله ی متابولیسم  سلولی منتشر شده بود.

 محققین  بر اساس هر دو این مقالات  به بیان  جزئیات بیوشیمیایی عملکرد MK2در موشها پرداختند. آنها می گویند: آنزیم MK2در افراد چاق ازجمله افراد مبتلا به پیش دیابت  بیش از افراد معمولی فعال است (در افراد لاغر فعالیت این آنزیم طبیعی است). از سوی دیگر در انسان مسیر فعالیت MK2درسلولهای کبدی است. بر طبق مطالعه ی ژنتیکی گسترده ای که بروی انسانها انجام شد(این تحقیق DIAGRAMنام داشت) یک جزء کلیدی درمسیر فعالیت این آنزیم با ابتلا به دیابت مرتبط است.

حدود 25.8میلیون نفر در آمریکا به دیابت مبتلا هستند و حدود 347 میلیون نفر در سراسر  دنیا  به این بیماری مبتلا می باشند (اکثراً به دیابت نوع 2) . براساس گزارش مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریها حدود 6 درصد از بیماران مبتلا به پیش دیابت در آینده  به دیابت  نوع 2 مبتلا خواهند شد .در میان افراد مبتلا به پیش دیابت که تغییراتی درشیوه ی زندگی خود می دهند نیز 15 تا 30 درصد درطی 5 سال به دیابت مبتلا می شوند.

اطلاعات  بدست آمده از این تحقیق  نشان می دهد که داروی ممانعت کننده ی MK2علاوه بر بهبود  حساسیت  به انسولین  و مقدار  قندخون می تواند از پیشرفت  پیش دیابت  به دیابت کامل  ممانعت  کند. عملکرد این ممانعت کننده مانند دارویی است که  از سلولهای تولید کننده ی انسولین محافظت می کند. همچنان که بیماری پیشرفت می کند سلولهای تولید کننده ی انسولین مجبور به تولید مقادیر بیشتری انسولین  برای پاسخ به افزایش مقدار قند درخون می شوند این کار نهایتاً موجب ازکار افتادن این سلولها ونیاز به تزریق  انسولین می گردد.

پرفسور  Tabasمی گوید: اگر بتوانیم از سلولهای بتای پانکراس در برابر این استرس یعنی افزایش  مقدار قند درخون محافظت کنیم، می توانیم  از ابتلا  افراد به دیابت پیشگیری کرده یا آنرا به تأخیر اندازیم. دکتر Tabasو Ozcanدرحال طراحی آزمایشاتی برای بررسی این فرضیه  بروی موشهای مبتلا به پیش دیابت هستند.

 ممانعت ازعملکرد MK2همچنین موجب کاهش کلسترول می شود. اطلاعات منتشر نشده از تحقیق اخیر نشان می دهد که ممانعت کننده ی MK2 سبب بروز خطرات قلبی عروقی که دربرخی از داروهای جدید دیابت دیده می شود، نمی گردد. به دلیل این خطرات سازمان غذا و داروی  آمریکا  تنها داروهایی را برای دیابت تایید می کند که از نظر  کارآزمایی های بالینی  بزرگ، ایمنی آنها و نداشتن  خطرات  قلبی عروقی آنها ثابت شده باشد.

محققین  دانشگاه  کلومبیا نشان دادند که ممانعت  کننده ی MK2سبب کاهش  کلسترول می شود سایر محققین  قبلاً نشان داده بودند که کمبود آنزیم MK2در موشها سبب محافظت  آنها در برابر  آترواسکلروز یا سختی عروق می شود. دارویی که سبب ممانعت MK2شود نه تنها ازنظر قلبی مصرف آن ایمن است بلکه ممکن است دارای  تأثیرات  حفاظتی  دربرابر بیماریهای قلبی عروقی باشد.

  دکتر Tabasو Ozcanبرای تولید ترکیبات ممانعت کننده ی MK2شرکت  جدیدی را تأسیس کرده اند. دکتر Tabasمی گوید:  مانند هر داروی دیگری تولید داروی ممانعت کننده ی MK2نیز زمان زیادی لازم دارد اما از سایر داروهای  کمتر خواهد بود.

منبع: www.biosciencetechnology.com

مترجم : ماندانا فرخی نیا